Технологийн хөгжлийн шилжилтийн үед тодорхой салбарууд маш хүнд цохилтод орж байна

Технологийн хөгжлөөс үүдэлтэй ажлын байрны хомсдол (технологийн ажилгүйдэл) нь өнөөдөр дэлхий дахинд хамгийн хүчтэй яригдаж буй сэдэв юм. Дэлхийн Эдийн Засгийн Форумын (WEF) судалгаагаар 2030 он гэхэд автоматжуулалт болон хиймэл оюунаас шалтгаалж дэлхий даяар 92 сая ажлын байр үгүй болох эрсдэлтэй байгаа хэдий ч үүнийг дагаад шинэ үеийн 170 сая ажлыг байр бий болох таамаг байна.

Гэвч энэхүү шилжилтийн үед тодорхой салбарууд маш хүнд цохилтод орж байна.

1. Хамгийн өндөр эрсдэлтэй ажлын байрууд
Дараах чиглэлийн ажлууд хамгийн түрүүнд хиймэл оюун ухаан (AI) болон робот техникт байр сууриа тавьж өгч байна:
• Бичиг хэрэг, захиргааны ажил: Мэдээлэл шивэгч (Data entry), анхан шатны нягтлан бодогч, архивын ажилтнууд.
• Харилцагчийн үйлчилгээ: Дуудлагын төвийн операторууд, чатбот суурьтай хэрэглэгчийн туслахууд.
• Худалдаа, үйлчилгээ: Дэлгүүрийн касс (өөрөө үйлчлэх кассууд олширсноор), банкны теллерүүд.
• Логистик ба Үйлдвэрлэл: Автомат агуулахын ажилчид, конвейерийн угсрагчид.
2. Оюуны хөдөлмөрийн салбарт ирж буй өөрчлөлт
Өмнөх автоматжуулалтын давалгаа зөвхөн биеийн хүчний ажлыг орлодог байсан бол өнөөдрийн хиймэл оюун (Генератив AI) нь оюуны өндөр бүтээмж шаардсан салбаруудад нөлөөлж байна:
• Код бичигчид: Анхан шатны програм зохиогчдын ажлыг AI хэдхэн секундэд гүйцэтгэж байна.
• Орчуулга ба Хянан засварлах: Текст боловсруулах ухаалаг хэрэгслүүдээс шалтгаалж мэргэжлийн орчуулагчдын эрэлт буурч байна.
• Дизайнерууд ба Контент бүтээгчид: Зураг, видео, текст шууд үүсгэдэг AI системүүд маркетинг, контентын салбарыг хумьж байна.
3. “Ур чадварын зөрүү” (Skills Gap) — Гол аюул
Ажилгүйдэл үүсэж буй гол шалтгаан нь ажил байхгүйд биш, харин хуучин ажлаа алдсан хүмүүсийн ур чадвар шинээр бий болж буй ажлын байрны шаардлагыг хангахгүйд оршиж байна. Жишээ нь: Кассчин байсан хүн шууд дата аналитикч хийж чадахгүй тул дунд хугацааны масс ажилгүйдэл үүсдэг. Судалгаагаар нийт ажилчдын 59% нь ойрын жилүүдэд яаралтай дахин суралцаж, ур чадвараа ахиулах (reskilling) шаардлагатай тулгарч байна.