Ерөнхийлөгч У.Хүрэлсүх даваа гарагт Засгийн газарт Оюу толгойгоос орж ирэх ногдол ашгийг иргэдийн дансанд цаг тухай бүрд шилжүүлэх чиглэл өгсөн байна. Гэвч одоогийн Үндэсний баялгийн сангийн тухай хуульд ногдол ашгийг иргэдэд бэлнээр тараахыг зөвшөөрдөггүй бөгөөд хэрэв энэхүү чиглэлийг хэрэгжүүлэх шаардлагатай бол хуульд өөрчлөлт оруулах шаардлага үүснэ.
Монгол Улсын Ерөнхийлөгч нь Үндсэн хуульд заасан бүрэн эрхийнхээ хүрээнд Засгийн газарт чиглэл өгөх эрхтэй боловч энэ эрх хязгаарлагдмал юм. Үндсэн хуулийн 33 дугаар зүйлийн 1 дэх хэсгийн 3 дахь заалтаар Ерөнхийлөгч зөвхөн өөрийн бүрэн эрхэд хамаарах асуудлаар Засгийн газарт чиглэл өгөх ёстойг зохицуулжээ.
Мөн Ерөнхийлөгчийн өгсөн чиглэлийг Засгийн газар заавал биелүүлэх үүрэгтэй эсэх нь хоёр хүчин зүйлээс хамаардаг. Нэгд, чиглэл нь Ерөнхийлөгчийн бүрэн эрхийн хүрээнд байх ёстой; хоёрт, уг чиглэл Засгийн газрын гүйцэтгэх үйл ажиллагааны хүрээнд орж, Ерөнхий сайдын гарын үсэгтэй баталгаажаагүй бол албан ёсоор хүчин төгөлдөр болохгүй.
Үндсэн хуульд зааснаар Ерөнхийлөгчийн гаргасан зарлигт Ерөнхий сайд гарын үсэг зурж баталгаажуулсны дараа хүчин төгөлдөр болох бөгөөд энэ нь Засгийн газрын өдөр тутмын үйл ажиллагааг удирдах, шийдвэрлэх эрхийг орлохгүй.
Үндсэн хуулийн 38 дугаар зүйлд Засгийн газрыг төрийн гүйцэтгэх дээд байгууллагаар тодорхойлсон тул Ерөнхийлөгчийн өгсөн чиглэлд Засгийн газрын бие даасан эрх мэдэл хязгаарлагдмал нөлөөтэй байж болохыг харгалзах шаардлагатай.
Жишээлбэл, Ерөнхийлөгч 2021 онд “Тэрбум мод” үндэсний хөдөлгөөнийг хэрэгжүүлэх чиглэл өгч, Засгийн газар, Ерөнхий сайд баталгаажуулсан жишээ бий.
Иймд Ерөнхийлөгч ногдол ашгийг шууд иргэдэд бэлнээр тараах чиглэлийг өгсөн байлаа ч Засгийн газарт хэрэгжүүлэх эсэх бүрэн эрх, хууль эрх зүйн зохицуулалтаас хамаарна. Мөн эдийн засгийн байдал, инфляцийг нэмэгдүүлэх эрсдлийг харгалзан үзэх шаардлагатай.
Сэтгэгдэл